Skolyoz
Skolyoz

Skolyoz

Doç. Dr. Akif Albayrak

Ortopedi ve Travmatoloji

Profile Git

Bu içerik Doç. Dr. Akif Albayrak tarafından oluşturulmuş ve onaylanmıştır.

Skolyoz Nedir?

Skolyoz, genellikle ergenlik öncesi büyüme ataklarında oluşup ergenlik döneminde fark edilen boyunda, göğüs bölgesinde veya sırtta görülen eğrilik durumudur. Ergenlik dönemindeki çocukların yaklaşık olarak %3’ünde görülen skolyoz, eğrilik durumuna göre doktorlar tarafından yakından takip edilmektedir. Bu sayede eğrilik durumunda yaşanabilecek artışa ve hastada saptanan semptomlara göre bir tedavi planı yapılmaktadır. 

Skolyoz, serebral palsi (Beyinde mevcut hasarlardan dolayı bazı kasların kullanılamaması, kullanımında zorluk çekilmesi.) veya kas distrofisi yüzünden oluşabilmektedir ancak esas sebep henüz bilenememektedir. Yapılana araştırmalara göre skolyoz vakalarının yaklaşık olarak %80-85’i nedeni bilinmeyen vakalardır.

Genellikle skolyoz vakaları ağır değildir. Vakaların çoğunluğu hafif vakalar olmakla birlikte ilerleyen zamanda bu durumun ağırlaşması da söz konusu olabilmektedir. Bu ağırlaşmış skolyoz hastalarda sakatlığa sebep olabilmektedir. Kadınlarda erkeklere oranla kötüleşen skolyoz görülme oranı daha yüksektir. Yüksek şiddetteki skolyoz hastalarının mümkün olduğunca erken tedavi edilmesi gerekmektedir. 

İdiopatik skolyoz olarak da bilinen nedeni bilinmeyen skolyoz vakaları X ışınlarıyla muayene edildiğinde "S" veya "C" formuna sahip eğrilikler görülmektedir. Omurların kendi etrafında dönmesi gibi etkenler de skolyoza sebep olabilmektedir. Skolyoz, kimi hastalarda doğuştan kimi hastalarda ise sonradan gelişen bazı durumlarda ortaya çıkabilmektedir.

Skolyoz Belirtileri Nelerdir?

  • Omuz başları arasındaki dengesizlik, birinin daha yukarıda olup diğerinin aşağıda olma durumu (Giysilerin omuz üstündeki durumundan da anlaşılabilmektedir.)
  • Hastanın sağa veya sola doğru mevcut duruş eğriliği.
  • Bir kalça diğerinden daha çıkık olabilmektedir.
  • Başın konumu normalden ileride olabilmektedir.
  • Adımlarda eğrilik, bir bacağın diğerine göre uzun veya kısa durması.
  • Duruşta, yürüyüşte veya oturma pozisyonunda eğrilik, zorlanmalar.
  • Sırtta -genelde orta derece ve üstünde anlaşılabilen- bariz sağa veya sola doğru eğri omurga.
  • Kas ağrıları.
  • İleri derecedeki skolyoz vakalarında akciğere yapılan baskı sonucu nefes darlığı, göğüste baskı hissi görülebilmektedir.
  • Kas ve eklem ağrıları.

Skolyoz Türleri

İdiopatik Skolyoz

En sık rastlanan bu durum nedeni bilinmeyen skolyoz anlamına gelmektedir. Bu durumdaki hastalarda omurga eğriliği "C" ve "S" şeklinde olabilmektedir. İdiopatik skolyoz vakalarında bel ve sırt bölgesinde asimetrik çıkıntılara sebep olan omurların kendi etrafında dönme durumu da mevcuttur.

Nöromusküler Skolyoz

İdiopatik skolyozdan sonra en sık rastlanan durumdur. Genel sebepleri arasında sinir veya kas hastalıkları görülebilmektedir. Kas hastalıkları genelde çocukluk ve ileri dönemlerde görülebilmektedir. Nöromusküler skolyozda cerrahi işlem için küçük yaştaki hastalar tercih edilmektedir. Nöromusküler skolyoz vakalarında duyu kusurları, solunumda sıkıntı, nefes darlığı gibi sorunlar görülebilmektedir. Bu türde füzyon adı verilen tedavi türü tercih edilebilmektedir.

Fiyatlar Doç. Dr. Akif Albayrak tarafından kişiye özel verilmektedir. Fiyat belirlenirken birçok unsur gözetilerek verilmektedir. Fiyat talebinde bulunmak için aşağıdaki formu doldurunuz.

Konjenital Skolyoz

Hamilelik döneminde anne karnındaki bebeğin gelişim döneminde omurga anomalilerinden dolayı ortaya çıkmaktadır. Anne karnındaki gelişim süresi olan ilk 3 ayda bebeğin omurgasının olması gerekenden farklı olarak birleşik kalması veya belirgin yamukluklar olması sonucu skolyoz görülmektedir.

Bu durumlarda eğrilik sağa veya sola doğru ise skolyoz, öne doğru ise kifoz, yani kamburluk oluşmaktadır. Erken dönemde tedavi edilmesi elzemdir çünkü bu skolyoz türü ilk süreçte hızlı bir ilerlemeye sahiptir. Küçük yaşta cerrahi müdahaleyle tedavi edilmesi gerekebilmektedir.

Konjenital skolyoz başka kalıtsal durumlarla beraber kalıtımsal olabilir. Ancak böyle bir durum söz konusu değil ise aktarım gibi bir durum yaşanmamaktadır. Çeşitli bağ dokusu hastalıkları, omurgada yaşanan enfeksiyon, kırıklar ve bazı metabolik hastalıklarla genetik sendromik hastalıklar skolyoz sebepleri olabilmektedir.

Skolyoz Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Skolyoz tedavisi, her hastada aynı olmayan kişiye özel bir tedavi planına sahiptir. Hastanın tanı yaşı, eğrilik durumu ve türü, eğrilik oluşmasına sebep olan faktörler, saptanan semptomlar, muayene bulguları gibi faktörler tedavi sürecini değiştirebilmektedir. Omurgada mevcut olana eğrilik, ergenlik dönemiyle beraber yaşanan büyüme ataklarında daha da artmaktadır.

Skolyoz ameliyatı, genel anestezi alında yapılmaktadır. Bu ameliyat 40-45 derece üzerindeki eğrilik durumlarında kullanılmaktadır. Ergenlik dönemindeki hastalar ve yetişkinlerde akciğer gelişimi tamamlandığı için sabitleme(dondurma) ameliyatları yapılabilmektedir.

10 yaş ve altı hastalarda bu sabitleme ameliyatının yapılmaması gerekmektedir. Bu ameliyatlarda hazırlık ve planlama sürecinin çok iyi düzenlenmesi gerekmektedir.  Çocuk hastalarda ameliyatta omurgaya yerleştirilmiş olan çubuklarda dondurma işlemi yapılmaz. Bu çubuklar 6 ayda bir uzatılır.

Önceden ameliyat sırasında eskiden mevcut olan felç kalma durumu olabilmekteydi. Yeni geliştirilen yöntemlerle ameliyat esnasında sinirlerin durumu kontrol edilebilmektedir. Nöromonitorizasyon tekniği olarak bilinen bu yöntem sayesinde cerrahi işlem esnasında yaşanabilecek herhangi bir komplikasyonda erken müdahale yapılabilmektedir.

Bu sayede felçlik riskine karşı ameliyat olmak istemeyen hastalar skolyoz ameliyatına karşı güven oluşturmaktadır. Bazı büyüme potansiyeline sahip hastalara yapılan ameliyatlarda gerdirme yöntemi olarak bilinen bir ameliyat tercih edilmektedir.

Bu işlemde sırtta mevcut olan eğriliklerin dış bükey tarafına yandan vida takılarak bu vidaların kalın ipler yardımıyla bağlanarak gerdirilmesi işlemidir. Bu işlem sayesinde dış bükeyin büyümesi engellenmektedir. Bu sayede eğrilik düzelebilmektedir.

Doç. Dr. Akif Albayrak tarafından operasyonu yapılan hastaların öncesi sonrasına ait fotoğraflara ulaşmak için formu doldurunuz. Hasta mahremiyeti açısından fotoğraflar açıkça paylaşılmamaktadır.

Skolyoz Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Skolyoz ameliyatı sonrası ilk gün oldukça ağrılı olacağından ağrı kesici takviyeleri ve dinlenme sürecini içermektedir.
  • Ameliyattan bir gün sonra hastaya oturma, adım atma gibi aktiviteler yaptırılmaktadır. Kısa süreli yürüyüşlerin ardından hastalara koridorda yürüme gibi daha uzun mesafe yürüyüş egzersizleri yaptırılmaktadır.
  • Ameliyatın ardından yaklaşık 4-5 gün sonra hastalar genellikle kendi başlarına tuvalet ihtiyaçlarını karşılayabilecek oturma durumuna sahip olmaktadır. Bu süreçten sonra hastalar herhangi bir sorun teşkil etmeyecekse taburcu olabilmektedir.
  • Operasyon sonrası yaklaşık 15’inci günde hastalarda mevcut olan dikişler alınmaktadır.
  • Operasyondan yaklaşık 3 hafta evde istirahat önerilmektedir. Üç haftanın ardından hastaların sosyal çevreye karışması tavsiye edilmektedir. Örneğin okulu olan hastanın okula gitmesi önerilmektedir.
  • Ameliyat sonrası 6’ncı haftada hastalara seviye seviye yapılması gereken egzersizler doktorları tarafından belirtilmektedir.
  • Üçüncü aydan itibaren hastalara yapılmaması gereken hareketlerin bilincinde olarak yavaş yavaş yüzmeleri önerilmektedir.
  •  Altıncı aydan itibaren hastalar kendi başlarına rahatça koşma ve bisiklet sürebilmektedir.
  • Hastalar yürüme aktivitelerinde bulunmalı, mümkün olduğunca yatarak iyileşmekten kaçınılmalıdır.
  • Ameliyat sonrası 1 yılın ardından hastalar sportif aktiviteler yapabilmektedir, hastalar sıradan bir birey olarak hayatlarını sürdürebilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Skolyoz hangi hastalıklara yol açar?

Skolyoz hastalarının ileri dereceleri akciğere ve kalbe baskı yapabilir. Hastanın bu durumu yaşaması için skolyozun 80 derece ve üzerinde olması gerekmektedir.

Skolyoz hangi durumda ameliyat edilir?

Skolyozun ameliyat edildiği durumlar;

  • Takipli olduğu halde derecesi ilerleyen,
  • Fizik tedavi ve korseye rağmen derecesi artan
  • İlk teşhisinde derecesi 45 ve üzeri olan ayrıca hastaya kozmetik problem yaratan skolyoz hastaları ameliyat edilebilir.

Skolyoz hastaları nasıl bir yatakta yatmalıdır?

Hastaların kendisini rahat hissettiği orta sertlikte veya sert yataklar yatılabilir.

Skolyoz hangi yaşlarda görülür?

Skolyoz her yaşta görülebilir. Yenidoğan bir bebekte veya 90 yaşındaki bir bireyde de olabilir. Her yaşa ve tipe özel tedavi uygulanmaktadır. 

Skolyoza hangi spor iyi gelir?

Skolyoza iyi gelen kesin bir spor bulunmamakta iyi gelen egzersizler bulunmaktadır. Spesifik egzersizler terapileri mevcuttur. Bunları iyi bile fizyoterapistler eşliğinde bu tedaviler uygulanabilir.

Skolyoza hangi bölüm bakar?

Skolyoz hastalığının ameliyatsız tedavilerini fizik tedavi uzmanları ve fizyoterapistler gerçekleştirir. Ameliyatlı tedavilerini ise ortopedik omurga cerrahları ya da beyin cerrahisi bölümü doktorları bakar. 

Skolyoz nerelere ağrı yapar?

Skolyoz genellikle sırt ya da bel de ağrı yapabilir. Skolyoz hastalığında omurga döndüğü için kaburgalarda omurga ile beraber döner ve daha çıkıntılı bir hale gelir. Kaburganın daha çıkıntılı olan yerlerinde ağrı hissedilebilir. 

Skolyoz kronik bir hastalık mıdır?

Skolyoz, %80 sebebi bilinmeyen %20'de doğuştan gelen bir kronik hastalıktır. 

Skolyoz tekrarlar mı?

Skolyoz hastalığı ilerleyebilir. İlerleme ihtimali olduğu için genellikle takip edilir veya korse ve egzersizler ile tedavi edilir. İlerleme yine devam ediyorsa eğer ameliyat kararı verilir. 

Skolyoz ameliyatından sonra boy uzar mı?

Skolyoz ameliyatı boyu uzatır. Omurgaya vida uygulayıp ameliyat esnasında skolyoz düzeltiği zaman boy 5-6 cm. kadar uzayabilmektedir.

Skolyoz ne kadar sürede ilerler?

Skolyoz, derece ve hasta tipine göre farklı ilerleme gösterir. Derecesi fazla olan skolyozların ilerleme ihtimali daha yüksektir. Derecesi düşük olan skolyozların (15-20 derece.) ilerleme ihtimali daha düşüktür. Bacakların uzunluk farkı skolyozun ilerlemesi için bir sebeptir. Özellikle kırılma vb. durumlarda bacak kısalığı yaşayan kişilerde skolyoz derecesi artabilmektedir.

Skolyoz nasıl tespit edilir?

Skolyoz öncelikle muayene ile tespit edilebilir. Sırttan ve ön taraftan bel ve üzeri çıplak hastaya bakılır. Omuz dengesizliği, bel girinti farkına ve öne doğru 90 derece eğildiği zaman sırtında oluşan sağ ya da sol asimetri var mı diye kontrol edilir. Bunlarda bir şüphelenme durumu olduğu zamanda skolyometre adı verilen bir sırt ölçüm cihazı var bununla tekrar sırta bakılır. Şüphe yine devam ediyorsa ayakta skolyoz grafiği çektirilir. Sonuçlara göre skolyoz olup olmadığı net bir şekilde söylenir. 

Skolyoz nasıl ölçülür?

Skolyozda açıları ölçmek için röntgenler kullanılmaktadır. Skolyoz grafikleri üzerinde Cobb methodu kulanılarak açılar ölçülür ve derece olarak hastaya söylenir. Yapılan muayenelerle beraber her röntgen çekiminde hastanın skolyozunun kaç derece arttığını söyler ilerlemeye göre cerrahi karar verilir.

Skolyoz kaç ayda düzelir?

Bunun herhangi bir süresi yoktur. Kişiye ve hastaya göre değişmektedir.

Skolyoz kaç yaşında durur?

Ergenlik döneminde başlayan skolyozlar genellikle büyüme tamamlanınca yani 22-25 yaşlar arasında ilerlemeyi durdurur. Ancak 50 derece ve üzerindeki skolyozlar büyüme devam edebilir bu yüzden cerrahi operasyon gerekmektedir. 

Skolyoz kaç yaşında başlar?

Skolyoz her yaşta başlayabilir. Belli bir yaş veya yaş aralığı vermek doğru değildir.

Skolyoz kaç yaşına kadar ilerler?

Skolyozun ilerleme ihtimali artan iki dönem vardır. Boyun hızlı uzadığı dönemlerde skolyoz da hızlıca ilerler. Bu özellikle bebeklikten çocukluğa geçiş dönemi bir de çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir. Kızlarda özellikle adet görmeye başlamadan önceki dönemde çok hızlı boy uzayabilir. Bir yaz dönemi içerisinde 10-15 cm. kadar boyu uzayabilir. Bu dönemde de skolyoz ilerler.

Yayınlanma Tarihi: 04 Kasım 2020
Güncellenme Tarihi: 28 Ocak 2021

Uzmana Sorunuzu Sorun

Lütfen içeriği değerlendirin. Rehberimizden ne derece memnun kaldınız?