Sıcak Kemoterapi (HIPEC)
Sıcak Kemoterapi (HIPEC)

Bu içerik Prof. Dr. Umut Barbaros tarafından bilimsel makaleler referans alınarak oluşturulmuş ve onaylanmıştır.

Sıcak Kemoterapi (HIPEC)

Sıcak Kemoterapi (HIPEC) Nedir?

Sıcak kemoterapi (HIPEC), yani Hipertermik İntraoperatif Peritoneal Kemoterapi, karın içinde yayılmış kanserlerde kullanılmaktadır. Kanserli hücrelerin sitoredüktif cerrahi yöntemiyle gözle görülür kanser hücrelerinin alınmasının ardından geride kalan tespit edilemeyen kanser hücrelerinin tahrip edilerek yok edilmesini amaçlamaktadır. Kanserli hastaların bir kısmında tedavi sonrası kanser tekrarlayabilmektedir ve bazı kanser hastalarına teşhis konulduğunda geç kalınmış olabilmektedir. Çoğunlukla ileri evre bazı kanser türlerinde ve nükseden kansere sahip hastalarda sıcak kemoterapi kullanılabilmektedir. Bu sayede vücutta yer alan mikroskobik boyutlardaki kanser hücreleri temizlenmiş olmakta ve hastaların ömürleri uzatılmış olacaktır. 

Sıcak kemoterapi, belli başlı kanser türlerinde uygulanabilmektedir. Ancak bu her hastaya uygulanabileceği anlamına gelmemektedir. Hastaların sıcak kemoterapi tedavisi olabilmeleri için yaş, kanser türü, genel sağlık durumu gibi faktörleri göz önüne alınarak sıcak kemoterapi tedavisi için uygun olup olmadığı anlaşılmaktadır.

Sıcak kemoterapi, cerrahi operasyonla beraber yürütülmektedir. Karın (abdomen) içerisindeki tümörlerin alınması ve ardından hala vücutta mevcut olan mikroskobik boyuttaki kanserli hücrelerin yok edilmesini amaçlamaktadır. Bu tedavi yardımıyla bir bakıma vücut, karın içerisindeki kanserli hücrelerden temizlenmiş olacaktır.

Geçmiş yıllarda kanser hastalarına normal kemoterapi uygulanarak hastaların ömrünün yaklaşık 6 ay uzatılması hedeflenmekteydi. Ancak gelişen tıbbi teknoloji sayesinde artık bu süre 5-11 yıl arasında uzayabilmektedir. 

Sıcak Kemoterapi Tedavisi Kimlere Uygulanabilir?

  • Kolorektal kanserler,
  • Apandisit tümörleri,
  • Adrenal kanserler,
  • Yumurtalık kanseri,
  • Pankreas kanseri,
  • Karaciğer kanseri,
  • Mesothelioma gibi türlere sahip hastalarda sıcak kemoterapi uygulanabilmektedir.

Kimler Sıcak Kemoterapi Tedavisi Olamaz?

  • Böbrek veya karaciğer yetmezliği olan,
  • 75 yaşından büyük olan,
  • Önceden ağır bir kemoterapi süreci geçiren,
  • Kanser dokusu karın boşluğuna taşmış olan hastalarda sıcak kemoterapi uygulanmamaktadır.

Sıcak Kemoterapi  Nasıl Uygulanır?

1. Aşama: Cerrahi Müdahale

İlk aşama olan cerrahi müdahalede gözle görülebilen ve alınması mümkün tümörler alınmaktadır. Bu işlem sıcak kemoterapi uygulanmadan önce yapılması gereken bir adımdır. Bu sıralamayla gitmediği takdirde sıcak kemoterapi kanserli dokulara ulaşamaz ve tedavinin etkinliği oldukça azalmış olur.

2. Aşama: Sıcak Kemoterapi Banyosu

Sıcak kemoterapi banyosu, ilk aşama olan cerrahi müdahaleden sonra yapılmaktadır. Sıcak kemoterapi, ameliyat sırasında alınamayan kanser hücrelerinin yok edilmesini sağlamaktadır. Tek seferli olarak uygulanan kemoterapi normal kemoterapi sırasında kullanılan bazı ilaçlar sıcak kemoterapide de uygulanmaktadır. Ancak normal kemoterapide olduğu gibi kana verilmek yerine karın boşluğuna verilmektedir. Kemoterapinin sıcak uygulanmasının sebeplerinden biri de sıcaklığın anti-tümör etkisine sahip olmasıdır. Bir başka sebep ise sıcaklığın ilaç yayılımını kolaylaştırarak ilacın etkisini arttırmasıdır.

Sıcak Kemoterapi Tedavisine Hazırlanma Süreci

  • Uzman hekim tarafından karın boşluğuna kateter yerleştirilmektedir. 
  • Ardından kateter, kemoterapiyi solüsyonunu ısıtarak hastanın vücuduna gönderen ve solüsyonu vücuttan çeken perfüzyon sistemine bağlanır. Kemoterapi solüsyonu ısınırken 42-43 derece sıcaklığa ulaşmaktadır.
  • Karın boşluğuna verilen solüsyonun daha iyi karışması için elle masaj yapılmaktadır. Bu kanser hücrelerine ulaşımı hızlandırmaktadır.
  • Yaklaşık 60-90 dakika süren bu işlemin ardından solüsyon vücuttan alınır.  Son olarak ise kateter çıkarılmadan önce boşluk tuzlu solüsyonla durulanmaktadır.
  • Tüm süreç yaklaşık 6-18 saat sürmektedir. Vücutta mevcut kanser hücrelerinin yapı ve yayılımına göre değişebilmektedir.

Sıcak Kemoterapinin Yan Etkileri ve Riskleri Nelerdir?

Sıcak kemoterapinin sahip olduğu an etkiler normal kemoterapiye oranla daha hafiftir.

Yan Etkileri

  • İştahsızlık,
  • Ağız ve çevresinde yara,
  • Kusma ve bulantı,
  • Yorgunluk,
  • İshal,
  • Nadiren de olsa yoğun saç dökülmesi, sıcak kemoterapinin yan etkileridir.

Riskleri

  • Sıcak kemoterapi sonrası hastalarda bağırsakta bulunan maddelerin karın içine sızarak enfeksiyonlara sebep olması gözlenebilmektedir.
  • İşlem sonrası hastalarda akciğer iltihabı gözlenebilmektedir.
  • Sıcak kemoterapi uygulanan 100 hastanın 4’ünde bağırsak yoluyla sızıntı, 100 hastanın 7’sinde ise pankreas iltihabı görülebilmektedir.
  • Sıcak kemoterapi sonrası kanda bulunan beyaz hücre sayısında görülen azalma sayesinde enfeksiyon riski oluşabilmektedir.

Sıcak Kemoterapi ile Normal Kemoterapi Arasındaki Farklar Nelerdir?

  • Sıcak kemoterapi tedavisinde solüsyon karın boşluğuna verilmektedir. Ancak normal kemoterapide damar yoluyla kana verilmektedir.
  • Sıcak kemoterapinin sahip olduğu yan etkiler daha düşük ve daha az şiddete sahiptir.
  • Sıcak kemoterapi, kemoterapi emilimini arttırarak kemoterapinin de etkisini arttırmaktadır.

Sıcak Kemoterapinin Başarısını Etkileyen Faktörler Nelerdir?

  • Kanserin vücuda yayılma miktarı,
  • Teşhisin zamanlaması ve cerrahi operasyona geçişin süresi,
  • Karın içinde yer alan tümör kitlelerinin çapı ve yapısı,
  • Vücutta yer alan tümörlerin kemoterapiye duyarlılık oranı,
  • Kemoterapi süresi gibi faktörler sıcak kemoterapi tedavisinin başarısını etkileyen faktörlerdir.

Sıcak Kemoterapi Sonrası Tedavi Süreci

Sıcak kemoterapi sonrası iyileşme seyrini etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır.

  • Teşhis zamanı ve teşhis sonrası gözlemlenen şiddet,
  • Cerrahi müdahaleyle alınan tümör miktarı,
  • Hastanın durumu gibi faktörler iyileşme sürecini etkileyebilmektedir.

Genellikle sıcak kemoterapi sonrası hastalar için yeni bir kemoterapi dönemi başlamasa da bazı durumlarda 4-6 hafta süren bir kemoterapi süreci uygulanabilmektedir. Sıradan kemoterapi, kemoterapi her sıcak kemoterapi tedavisi gören hastaya uygun olmayabilmektedir. Bunun temel sebebi hastanın bulunduğu koşullar buna elverişli olmaması olarak bilinmektedir.

Sıcak Kemoterapi Sonrası İyileşme Süreci

  • Cerrahi müdahale ve ikinci aşama olan sıcak kemoterapi sonrası iyileşme süreci aylarca sürmektedir.
  • Bu süre hastanın beslenme düzeni, hayat standartları gibi faktörlerle doğru orantılı olmaktadır.
  • İşlem sonrası bulantı ve kusma yaşanabilmektedir. Duruma bağlı olarak bu durumları sonlandırmaya yardımcı ilaçlar kullanılabilmektedir.
  • Sıcak kemoterapi sonrası yorgunluk hissi oldukça zorlamaktadır. Bu his, ameliyattan 2-3 ay sonra sona ermektedir.
  • İyileşme sürecinde orantılı ve dengeli olarak beslenme düzenine uyulmalı ve olabildiğince ağır hareketlerden kaçınılarak günlük faaliyetlere devam edilmelidir.

Yayınlanma Tarihi: 27 Ocak 2021
Güncellenme Tarihi: 28 Ocak 2021

Uzmana Sorunuzu Sorun

Lütfen içeriği değerlendirin. Rehberimizden ne derece memnun kaldınız?