Rahim Kanseri
Rahim Kanseri

Bu içerik Prof. Dr. Mehmet Murat Naki tarafından bilimsel makaleler referans alınarak oluşturulmuş ve onaylanmıştır.

Rahim Kanseri

Prof. Dr. Mehmet Murat Naki

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Profile Git

Rahim Kanseri Nedir?

Rahim kanseri, rahim iç zarını döşeyen ve her ay adetle birlikte dökülen doku olan endometrium (Rahim iç zarı.) dokusundan kaynaklanan bir kanserdir. Jinekolojik olarak en sık görülen kanserdir.

Rahim ağzı kanseri ise rahmin üçgen bölgesinin aşağı kısmında (Aşağıdaki görselde aşağı uzanan uç kısım.) oluşan kanserdir. Rahim ağzı kanseri taranabilen ve önlenebilen bir kanser olmasına rağmen kadınlar rutin kontrollerine gitmeyip HPV taramaları ve Smear testi yaptırmadıkları için nispeten rahim kanserinden daha ileri evrelerde tespit edilebilen dolayısı ile daha agresif seyredebilen bir kanserdir.

Gelişmiş ülkelerde rahim ağzı kanseri taramalarla daha erken tanınabiliyor iken gelişmekte olan veya geri kalmış ülkelerde rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %60'lık bölümü ileri evrede tanı koyulabilmekte ve tedavi şansı erken evre kadar olmamaktadır.

Halbuki HPV taraması ve Smear testi ile rahim ağzı kanseri daha oluşmadan önce yakalanabilen ve önlenebilen bir kanser tipidir. 

Rahim kanserinin nedenleri tam anlamıyla uzmanlar tarafından bilinmemektedir. Amerika’da yapılan araştırmalara göre 2007-2016 yılları arasında obeziteden kaynaklı rahim kanseri görülme oranlarında beyaz kadınlarda her yıl %1, siyahi kadınlarda ise %2 artış gözlenmiştir.

Bunun dışında yine yapılan araştırmalara göre iç katmanda hücre DNA yapısında görülen mutasyon sonucu olduğu düşünülmektedir. Normal düzeninde bölünmesi gereken hücrelerin bir kısmının anormal hücre bölünmeleri sonucu kötü huylu kitle veya kitlelerin (tümör) varlığı gözlenir.

Bu anormal hücre bölünmeleri bulunduğu organ veya yapının çevresini kuşatarak vücudun başka bölgelerine ulaşmak ister. Bu da metastaz olarak adlandırılır. Metastaz görülen vakalarda hayatta kalma oranı düşmektedir.

Fiyatlar Prof. Dr. Mehmet Murat Naki tarafından kişiye özel verilmektedir. Fiyat belirlenirken birçok unsur gözetilerek verilmektedir. Fiyat talebinde bulunmak için aşağıdaki formu doldurunuz.

Rahim Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Rahim kanserinde erken teşhis hayat kurtarmaktadır. Geç fark edilen, yeterli önem gösterilmeyen semptomlar yüzünden kanser ilerleyebilir ve bununla beraber ileri evrelerde ölüm oranı yükselmektedir. Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre son evrede fark edilen rahim kanserlerinde yaşama oranı %17’ye kadar düşmektedir.

  • Anormal kanamalar, premenopozal hastalarda menopoz başlangıcı belirtilerinden biridir. Düzensiz kanama ve kırmızı, kahverengi lekelenmeler menopozun ilk evresinde görülebilmektedir. Ancak postmenopozal evrede olan bir hastanın anormal kanamalara rastlaması dikkate alınmalı ve en kısa zamanda bir doktora kontrole gidilmelidir.
  • Beklenmedik kilo kayıpları, hastaların dikkatini çekebilmektedir.
  • Hastalarda eğer kanser mesaneye yayıldıysa mesaneye yapılan baskı yüzünden sık ve ağrılı idrara çıkma görülebilmektedir.
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı hissedilebilmektedir.
  • Genellikle pembe ve kahverengi renklere sahip kötü kokan vajinal akıntı görülebilmektedir.
  • Karnın alt kısımlarında, sırt veya bacaklarda ağrı hissedilebilir. Bu, kanserin diğer bölgelere sıçradığına işarettir.
  • Vücudun bazı bölgelerinde hissedilen dokular, karında ağrı ve şişlik hissi de belirtiler arasındadır.

Rahim Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Rahim kanseri, düzenli kontroller sayesinde erken teşhis edilebilmektedir.

  • CA-125 kan testi sayesinde hastalarda rahim kanseri teşhis edilebilmektedir. 
  • Postmenopozal hastalarda normal olmayan kanamalar kontrol edilmelidir. Bu hastalar transvajinal ultrason testi yapılabilir. Bu testte kalınlaşmış bir endometriyum tespit edilirse başka testlerin de yapılması gerekebilir.
  • Endometriyal biyopsi en standart yöntemlerden biridir. Endometriyumdan alınan örnekler incelenir ve bu sayede netice alınmış olunur.
  • Bir diğer yöntem olan histeroskopi de teşhis açısından kullanılan bir başka yöntemdir.

Rahim Kanseri Evreleri

Rahim kanseri temel bazda "4" evreden oluşmaktadır.

1A Evresi: Kanser hücrelerinin henüz rahmin içinde yer aldığı ve büyüdüğü evredir. Kanser, rahim ağzı bezlerine doğru bir büyüme eğilimi göstermektedir ancak T1 olarak bilinen rahim ağzının destekleyici bağ dokusunda henüz bulunmamaktadır. Mevcut haliyle lenf düğümlerine ulaşmamıştır.

1B Evresi: Kanser uterusun iç astarı olan endometriyumdadır. Boyutu, dış katman olan miyometriyumun yarısı kadardır. Bu evrede kanser henüz yanında bulunan doku veya lenf düğümlerine sıçramamıştır.

1C Evresi: Kanser artık uterusun iç katmanından (endometriyum) dış katmana (miyometriyum) doğru büyüme göstermiştir. Henüz miyometriyumun yarısından fazla büyümüştür. Bu evrede kanser henüz rahim gövdesine, yakındaki lenf düğümlerine veya uzak bölgelere sıçramamıştır.

2. Evre: Bu evrede artık kanser, rahim gövdesine ve rahim ağzının destekleyici dokularına yayılmıştır. Kanser, henüz yakındaki lenf düğümlerine ve uzak bölgelere yayılmamış olsa dahi rahmi çepeçevre kuşatmıştır.

3. Evre: Bu evrede kanser artık rahmin dışına sıçramıştır. Mesaneye, rektuma (kolon olarak da bilinen kalın bağırsağı anüse bağlayan son kısım) lenf düğümlerine ve uzak bölgelere sıçramamış olmasına rağmen rahim tamamen sarılmış, çevre doku ve organlara yayılma eğilimi göstermeye başlamıştır.

3A Evresi: Bu evrede kanser uterusun dış zarına, değişkenliğe bağlı olarak fallop tüplerine veya yumurtalıklara yayılmış olabilir. Kanser henüz yakındaki lenf düğümlerine, uzak bölgelere ve organlara yayılmamıştır.

3B Evresi: Bu evrede kanser, vajina ve rahmin çevresindeki dokuların tamamına yayılmış, çepeçevre kuşatmış durumdadır. Henüz yakındaki lenf düğümlerine veya uzak bölgelere yayılım görülmemektedir. 

3C1 Evresi: Bu evrede kanser uterusun içerisine yayılmıştır. Bu durumda kanser, bazı yakın dokulara yayılmış olabilmektedir. Ancak henüz mesaneye ve rektuma yayılmamıştır. 3C1 evresinde kanser pelvik lenf düğümlerine sıçramıştır. Ancak henüz aort ve çevresindeki lenf düğümlerine ya da uzak bölgelere yayılmamıştır.

3C2 Evresi: Bu evre 3C1 evresiyle neredeyse aynı özelliklere sahiptir. Tek fark, bu evrede kanser artık aort çevresindeki lenf düğümlerine de sıçramıştır. Kanser henüz uzak bölgelere yayılmamıştır.

4A Evresi: Bu evrede kanser artık rektumun veya mesanenin iç kısımlarına yayılmıştır. Kanser yakındaki lenf düğümlerine yayılmış olabilir. Ancak henüz diğer bölgelere sıçramamıştır.

4B Evresi: 4B evresinde kanser artık kasık lenf düğümlerine, omentum adı verilen mideyi saran 4 katlı katmana veya akciğerlere, kemiklere veya karaciğer gibi rahimden uzak diğer organlara da sıçramış olabilir. Bu evrede kanserin, herhangi bir dokuya, lenf düğümüne yayılmış olması ihtimali de mevcuttur.

 

Rahim Kanseri Tedavi Süreci

Rahim kanseri tedavisi evreler arasında farklılık göstermektedir. 

Evre 1 rahim kanseri hastaların çoğunda cerrahi müdahaleyle tedavi edilebilmektedir. Evre 1’de kanser rahmin dışına yayılmamıştır. Bu sayede kanser hücrelerine daha çabuk müdahale edilerek yayılma durumunun engellenmesi sağlanabilmektedir.

Evre 1 rahim kanseri ameliyatında pelvik lenf düğümlerinin ve para-aortik lenf düğümlerinin alınması işlemi olarak yapılabilir. Bunun yerine uterusun tamamının çıkarılması (abdominal histerektomi) yumurtalık ve fallop tüplerinin çıkarılması (bilateral salpingo-ooferektomi) da tercih edilebilir.

Bu cerrahi işleme rağmen hastaların ortalama %5-20'sinde kanser tekrar nüksedebilmektedir. Mikrometastaz adı verilen rahim dışına sıçramış mikroskobik kanser hücreleri kanserin yeniden nüksetmesine sebep olmaktadır.

Bu hücreler maalesef günümüzde mevcut olan herhangi bir testle veya ameliyat anında tespit edilememektedir. Uzman hekimler hastalarda kanserin mikrometastaz aracılığıyla yayılmasının önüne geçmek için adjuvan tedaviden (kemoterapi, hormon tedavisi, radyasyon enerjisi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi) yararlanılmasını tavsiye eder. Evre 1, başlangıç evresi olabilir ancak hastaların tedavilerini aksatmaması elzemdir.

Evre 2 rahim kanserinde hastaların çoğunluğu cerrahi müdahale ve radyasyon terapisi ile tedavi edilmektedir. Evre 2 rahim kanseri ameliyatı uterus ve rahim ağzının alınması, yumurtalıklar ve fallop tüplerinin, pelvik lenf düğümleri ve para-aortik lenf düğümlerinin alınması işlemidir.

Evre 2A rahim kanseri tedavilerinde bazen sadece cerrahi müdahale istenebilir. Evre 2B hastalar ise cerrahi işlem ve radyasyon terapisiyle tedavi edilmektedir. Evre 2 rahim kanseri ameliyatı tek başına yeterli gelmemektedir. Mikrometastaz kanser hücreleri yakın dokulara yayılmış olabilmektedir. Bu yüzden uzman hekimler cerrahi operasyonla beraber radyasyon terapisi uygulanması gerektiğini düşünürler. 

Evre 3 rahim kanseri tedavisinde de birincil tedavi olarak cerrahi müdahale yapılmaktadır. Uterusun, yumurtalıkların ve para-aortik lenf düğümlerinin çıkarılmasıyla operasyon tamamlanır. Diğer evrelerde olduğu gibi bu evrede de mikrometastaz kanser hücreleri yüzünden kanser tekrar nüksedebilmektedir. Maalesef bu işlem kanser hücrelerinin tamamını alamaz. Evre 3 rahim kanseri tedavisinde cerrahi işlem ve adjuvan terapisi görülmektedir.

Evre 4 rahim kanserinde, kanser hücrelerinin vücudun çeşitli noktalarına, rahme yakın lenf düğümlerine, para-aortik lenf düğümlerine, mesaneye ve rektuma yayıldığı evredir. Amerika’da yapılan araştırmalara göre evre 4’te maalesef kanser hücreleri tamamen öldürülemez ya da alınamaz.

Evre 4 rahim kanseri tedavisinde amaç, hastanın kanser hücrelerinden mümkün olduğunca kurtarılabilmesi ve hastanın hayatta kalma süresinin uzatılabilmesidir. Karın bölgesinde yaygın kanser hücrelerine sahip olan hastalarda bu hücreler küçültülebilirse ve diğer alanlarda yapılan biyopsinin ardından hücreye rastlanmazsa daha iyi sonuçlar elde edilebilmektedir.

Bu evrede aşırı kanamanın önlenmesi amacıyla uterus, fallop tüpleri ve yumurtalıklar alınabilir. Radyasyon tedavisi kullanılabilir, kanser vücudun diğer bölgelerine yayılım gösterdiyse hormon tedavisine de başlanabilir.

Yüksek dereceli kanser hücreleri hormon tedavisine yanıt vermeyebilmektedir. Kemoterapi de bir başka tedavi çeşididir ve hastalara bir süre yardımcı olabilmektedir. Hedefe yönelik ilaçlar da ilerlemiş rahim kanseri tedavisinde kullanılabilmektedir.

Evre 4 karsinosarkom çoğunlukla ayı kemoterapi ile tedavi edilmektedir. Uzmanlar evre 4 rahim kanseri hastalarının kemoterapi veya diğer adjuvan tedavi yöntemi denemelerinde gönüllü aday olmalarını tavsiye etmektedir.

Rahim Kanseri Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Rahim kanseri tedavisi ardından hastaların düzenli olarak kontrollerden geçmeleri gerekmektedir.
  • Hastaların bir kısmı hayatları boyunca kanserden tam anlamıyla kurtulamayabilirler. Bu hastalar kanserle yaşamayı öğrenmek mecburiyetinde kalmaktadırlar. 
  • Kanser tedaviniz bitince doktorunuz tarafından yakında takip edilmeniz gerekecektir. Bu; yapılacak testleri düzenli olarak yaptırmalı, muayene ve kontrollere de uymanız gerekmektedir.
  • Rahim kanseri, tedavi sonrası birkaç yıl içerisinde nüksedebilmektedir. Bundan dolayı doktorunuz tedavi sonrası yapılacak kontrollerin, muayenelerin ve testlerin planını ve yapılma sıklığını belirler.
  • Genellikle kanser tedavisi sonrası tedavinin yan etkileri görülmez. Ancak bazı yan etkilerle karşılaştığınız an vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmanız gerekmektedir.

Bu yan etkiler;

  • Kanama (vajinada, rektumda veya rahim ağzında), 
  • Anormal kilo kayıpları, 
  • Ağrı (sırtta, pelviste, kalçada veya karında), 
  • Öksürük, 
  • Halsizlik, 
  • Karında veya bacaklarda şişlik, 
  • İştahta azalma olarak sıralanabilir.
  • Rahi kanseri olan bireyler için doktorunuz düzenli fizik tedavi yapılmasını tavsiye etmektedir. Ancak bunlar doktor kontrolünde ve tavsiyesinde gerçekleştirilmelidir.
  • İleri evredeki rahim kanseri hastalar için uzmanlar, göğüs ve karın için BT taramasından geçmelerini önermektedir.
  • Kanser hastaları ruhen ve fiziksel olarak oldukça yoran stresli ve zorlu bir süreçtir. Bunun için gerek tedavi sürecinde gerekse tedavi sonrası manevi destek almaları gerekebilmektedir. Hastaların genellikle depresif ve endişeli hissettiği bu süreçte profesyonel yardım alınması tavsiye edilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Rahim kanserine hangi bölüm bakar?

Rahim kanseri jinekolojik onkolojinin bir hastalığıdır. Tedavi ve ameliyat süreçlerine jinekololog-onkolog bakmaktadır. Ameliyat öncesi ya da sonrasında ek tedavi gerekiyor ise radyasyon onkolojisi veya medikal onkolojide tedaviye eşlik edebilir.

Rahim kanseri ameliyattan sonra tekrarlayabilir mi?

Evet tekrarlayabilir. Erken evre dahi olsa nüxlerin yaklaşık %80'lik bir kısmı ilk 2 yıl olmaktadır. Dolayısıyla hastaların ilk 2 yıl 3 ayda bir, 2 yıldan sonra 6 ayda bir, 5 yıldan sonra yılda 1 mutlaka jinekolojik kontrolleri yapılmalıdır. 

Rahim kanseri genetik mi?

Rahim kanserinin genetik bir alt yapısı mevcuttur. Ancak bu durum bütün rahim kanserleri için geçerli değildir. Özellikle ailesinde herediter non polipozis kolorektal kanser ailesi sendromu, lynch sendromu, vb. sendromları olan ailelerde rahim kanseri riski artmaktadır.

Ailesinde meme, yumurtalık, kolon, kanserleri vb. olan kişilerde rahim kanseri riski normal popülasyona göre artmaktadır.

Rahim kanseri tedavisi ne kadar sürer?

Hastaların %80'i erken evre ve düşük riskli olduğu için rahim ve yumurtalıkların laparoskopik yöntemle ya da robotik yöntemle alınması ile tam tedavi sağlanabilmektedir. Dolayısı ile tedavi cerrahi işlemlerin yapılması ve iyileşmesi ile bitmektedir.

Ancak hastalık tekrarlamalarının %80'lik bölümü ilk 2 yıl olduğu için bütün hastalarımızı 2 ayda bir kontrole çağırmak zorundayız. Geriye kalan %20 ileri evre hastalarda rahim ve yumurtalıklar alındıktan sonra kemoterapi ve radyoterapi gibi yöntemlerle ek tedavileri tamamlanmaktadır. Tam bir ileri evre hastalık tedavisi yaklaşık 4-5 ay sürmektedir.

Rahim kanseri Smear testi ile tespit edilebilir mi?

Smear testi rahim ağzı kanserini taramaya yönelik bir testtir. Ama bazı rahim kanseri kadınlarda Smear testinde bazı anormallikler görülmüştür. Çok nadir olmakla birlikte rahim kanseri Smear testi ile tespit edilebilmiştir.

Rahim kanseri olan bir kadın hamile kalabilir mi?

Rahim kanseri erken evrede yakalanmış ise risk faktörleri de düşük ise hastanın rahmi alınmadan medikal tedavi ile tedavi edilmektedir. Özellikle genç, çocuğu olmamış, erken evre ve kanser hücresel tipi iyi olan kadınlara medikal tedaviler önerilerek hızlıca tüp bebek yöntemi ile gebe kalması sağlanıp doğumdan sonra tam tedavisi yapılabilmektedir.

Rahim kanseri olan kadınlar cinsel ilişkiye girebilirler mi?

Rahim kanseri olan kadınlar tedavileri takip altında veya tamamlandıktan sonra cinsel ilişkiye devam edebilirler. Bunun bazı kuralları vardır. Bu kuralları doktoru ile beraber yüzyüze görüşmesi gerekmektedir.

Rahim kanseri öldürücü müdür?

Her kanserde olduğu gibi rahim kanserinde de belli oranlarda ölüm görülmektedir. Rahim kanseri jinekolojik kanserler arasında en sık görülen ancak erken tanı koyulabildiği için en az öldürücü olan kanserdir. Dolayısı ile jinekolojik diğer kanserlere göre öldürücü olma ihtimali daha düşük bir kanser tipidir.

Rahim kanseri ne kadar sürede ilerler?

Rahim kanseri çok hızlı ilerleyen bir kanser değildir. Kişinin bağışıklık sistemi, vücudun tedaviye verdiği cevabı, erken tanı koyulup koyulmaması, evresi, lenf bezi tutulumu olup olmaması, hücresel tipinin risk seviyesi vb. durumlar rahim kanserinin ne kadar hızlı ilerleyeceğini belirler. 

Rahim kanseri kaç evredir?

Rahim kanseri 4 evredir. Rahim kanseri jinekolojik kanserler arasında en sık görülen kanser olmasına rağmen en iyi kanserdir çünkü rahim kanserlerinin %80'i 1. evrede yakalanabilmektedir. 1. evrede yakalanan rahim kanseri sadece rahim ve yumurtalıkların alınması ile tamamen tedavi edilebilmektedir. Dolayısı ile jinekolojik kanserler içerisinde en sık görülmesine rağmen diğerlerine göre öldürücü kanser değildir.

Rahim kanseri hangi organlara yayılır?

Rahim kanseri lenfojen yöntemiyle çevre lenf bezlerine yayılır. Ardından daha yukarıdaki lenf bezlerine yayılır. Rahim dışına çıktıktan sonra rahme en yakın olan yumurtalıklar gibi yakın organlara yayılır. İlerleyen aşamlarda yakınlık nedeni ile mesane ve bağırsağa yayılabilir. İleri evrelerde kan ile yayılma durumunda karaciğer ve akciğer gibi uzak organlara da yayılabilmektedir.

Rahim kanseri hangi yaşlarda görülür?

Rahim kanseri genellikle 50-60'lı yaşlarda görülmektedir. Ancak 40 yaşından sonra her yaşta görülme ihtimali vardır. Özellikle düzensiz vajina kanamaları olan 40 yaş üstü kadınlarda ve menopoz döneminin sonrasında görülme ihtimali daha yüksektir.

Rahim kanseri hangi testle tespit edilir?

Rahim kanseri özellikle menozop ve menopoz sonrası kadınlarda görülen anormal rahim kanamaları sonucu doktora başvuru sonrasında yapılan rahim içinden alınan bir biyopsi ile tanı koyulabilecek bir hastalıktır. Tespit edilme yöntemi biyopsi alınarak incelenmesidir.

Rahim kanseri tedavisinin başarı oranı nedir?

Hastaların %80'i erken evre olduğu için bu hastalarda başarı oranı %100'dür. Bunun dışında kalanlarda ameliyat sonrası ek tedavilerle hastalığa karşı koyulabilmektedir. Tüm bu tedavilere rağmen özellikle ileri evrede yakalandığında maalesef tam olarak tedavi edilemeyebilmektedir.

Yayınlanma Tarihi: 31 Ekim 2020
Güncellenme Tarihi: 28 Ocak 2021

Uzmana Sorunuzu Sorun

Lütfen içeriği değerlendirin. Rehberimizden ne derece memnun kaldınız?