Menopoz
Menopoz

Menopoz

Menopoz Nedir?

Menopoz, dünya genelinde 45-55, ülkemizde ise 45-48 yaş arası kadınların 12 ay boyunca düzensiz adet görme belirtisiyle anlayabilecekleri doğal bir dönemdir. Menopoz döneminde, yumurtalıktaki folikül adı verilen her ay düzenli olarak üretilen yumurtaları sarmalayan yapı azalır. Bu yapının azalmasıyla orantılı olarak östrojen hormonu da azalmaktadır. Östrojen hormonunun azalması yumurtalıkların küçülmesine sebep olmaktadır. Küçülen yumurtalıklar hastanın üreme yeteneğini yavaş yavaş kaybetmesine ve adet döngüsünün yavaş yavaş sona ermesine neden olmaktadır. Menopoz dönemi uzmanlarca üçe ayrılmıştır:

  • İlk evre olan premenopozda menopoz döneminin ilk belirtileri görülmeye başlanmaktadır. Bu evrede hastalar için tespit yapılabilmesi açısından düzensiz bir şekilde adet görülmesi önemlidir. 
  • İkinci evre olan menopozda ise ilk evrede görülen düzensiz adet görülmeler sona erer ve hasta artık adet görmemeye başlar.
  • Üçüncü evre olan postmenopozda hastanın menopoz döneminden ileri yaş dönemine kadar süren yaklaşık 6 ile 8 yıllık bir süreyi kapsamaktadır. Bir hastanın postmenopoz evresinde olduğunun en net belirtisi 12 ay boyunca adet görmüyor olmasıdır.

Menopoz Belirtileri Nelerdir?

  • Aşırı öfke ve sinir hali 
  • Uzun aralıklarla düzensiz adet döngüsü
  • Aniden gelen terleme atakları ve sıcak basması hissi
  • Sık gelen idrara çıkma ihtiyacı, idrar kaçırma
  • Baş ağrıları ve unutkanlık
  • Çarpıntı
  • Saçlarda görülen dökülmeler, yer yer seyrekleşme ve saç tellerinde incelme
  • Uykuya dalmakta zorluk çekmek ve bundan dolayı uykusuzluk yaşanması
  • Metabolizmanın yavaşlaması ve iştah artışı dolayısıyla hızlı kilo artışı
  • Vücutta hissedilen halsizlik
  • Kaslarda ve eklemelerde sızlamalar, ağrılar
  • Göz, ağız ve ciltte kuruluk
  • Cinsel isteksizlik ve vajinal kuruluk
  • Ani duygu değişimleri ve depresif ruh hali
  • İdrar yolu enfeksiyonlarında görülen artış

Menopoz Teşhisi

Menopoz teşhisinde genellikle hastada mevcut olan semptomlar yeterli olabilmektedir. Herhangi bir test yapılması gerek kalmadan bazı belirgin belirtiler yardımıyla hastalara ilk evre teşhisi konulabilmektedir. Menopozun en bilinen belirtilerinden olan düzensiz adet döngüsü, terleme ve sıcak basmaları mevcut olan hastalar doğru teşhis için doktorlarına danışabilmektedir. Her hastada yapılmamakla birlikte doktorlar daha ileri teşhis konulması bakımından östrojen ve folikül uyarıcı FSH hormonu seviyelerinin tespiti için kan tahlilleri isteyebilmektedir. Menopoz evresinde hastalards östrojen hormonunda azalış yaşanır, folikül uyarıcı hormonda ise belirgin bir artış gözlenmektedir.

Menopoz Tedavisi

Menopoz, ergenlik, cinsel olgunluk gibi vücudun doğal süreçlerinden biridir ve bir hastalık durumu değildir. Bu yüzden iyileştirilmeye yönelik değil, semptomlarını azaltmaya yönelik takviyeler yapılabilmektedir. Hastalarda görülen belirtilerin ve genetik faktörlerin ışığında düşük dozda östrojen hormonu takviyesi yapılabilmektedir. Östrojen takviyesi, sıcak basması ve terleme sorunları için etkili bir çözümdür. Rahmi alınmamış hastalarda östrojenin yanında hormonal dengeyi korumak için progestin takviyesi de yapılmaktadır. Menopoz döneminde hastaların kemikleri ve eklemeleri eskiye oranla dayanıksız, erimeye ve kırılmaya daha duyarlı hale gelmektedir. Östrojen takviyesi kemik kaybının önlenmesi açısından etkili bir çözümdür.

Menopozun bir diğer semptomlarından olan vajinal kuruluk sorunu için de eczanelerden temin edilebileceğiniz kuruluk giderici krem veya losyonlar kullanabilirsiniz. Sıcak basmaları için doktorunuzun önerisi dahilinde düşük dozda antidepresanlar kullanılabilir. Bazı sağlık sorunlarından ötürü östrojen takviyesi alamayan ve menopoz belirtilerinden olan dengesiz hareketlerde bulunan hastalar da düşük dozlu antidepresan kullanabilmektedir. Menopoz belirtilerinin sebep oluğu sorunları azaltmak için doktorlar çeşitli ilaç tavsiyelerinde bulunabilmektedir. Menopoz döneminde hassaslaşan kemik yapısı için de D vitamini takviyesi önerilebilir.

Menopozda Yapılması Gereken Hususlar

  • Menopoz döneminde hastalar ani sıcak basmalarıyla karşı karşıya kalabilmektedir. Bunun için ince olmak şartıyla birkaç kat giyinilmesi tavsiye edilmektedir.
  • Hastalar yiyecek ve içecek tüketimine dikkat etmelidir. Aşırı baharat ve kafein tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Alkol ve tütün mamullerinden uzak durulmalıdır.
  • Atrofiden korunulması açısından düzenli cinsel ilişki gerekmedir. 
  • Kemik erimesi ve kemiklerin sertliğinin korunması açısından doktor kontrolünde kalsiyum takviyesi alınabilmektedir.

Yayınlanma Tarihi: 26 Ekim 2020
Güncellenme Tarihi: 28 Ocak 2021