Hemoroid
Hemoroid

Hemoroid

Hemoroid Nedir?

Sağlıklı bireylerin makat bölgesinde dışkılamayı tutmayı sağlayan bir doku bulunmaktadır. Hemoroid hastalarında ise damarlarla kaplı bu doku varis gibi şişerek dışarıya doğru sarkma göstermektedir. Bu damar şişmeleri ve doku sarkmalarının nedeni tam olarak bilinmese de bazı faktörlerin bu hastalığın ortaya çıkmasında etkisi bulunmaktadır.

Hemoroid Oluşumundaki Etkenler Nelerdir?

  • Kronik kabızlık ve ishal,
  • Gebelik,
  • İleri yaş,
  • Sürekli oturur vaziyette zaman geçirmek,
  • Egzersizden uzak yaşam tarzı,
  • Bisiklet sürmek gibi spor aktiviteleri,
  • Aşırı alkol ya da baharatlı yiyecekler tüketmek,
  • Genetik yatkınlık.

Hemoroid Neden Oluşur?

Hemoroidin nedenlerin başında kabızlık, uzun süreli ıkınma ve tuvalette uzun zaman geçirilmesi gelir. Ayrıca yaşın ilerlemesi, gebelik ve doğum süreci, barsak kanseri, barsak fıtığı gibi başka hastalıklar da hemoroid oluşumuna neden olabilir.

45-65 yaş arasında sıklıkla rastlanılan bu hastalık 20 yaşından önce nadir olarak görülür.Uzun süre oturma ya da uzun süreli ayakta kalma bu duruma neden olabilir.

Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın yerleşim yerine ve evresine göre hemoroid belirtileri değişiklik göstermektedir. Hemoroid kanaması hastalığın en sık görülen belirtisidir. Bununla birlikte hastalar farklı semptomlardan da şikayetçi olabilmektedir. Bu semptomlar:

  • Rektal kanama,
  • Makat bölgesinde akıntı, şişkinlik ya da ıslaklık hissi,
  • Makatta nohut büyüklüğünde sert şişlik,
  • Kaşıntı,
  • Dışkılama düzeninde değişim,
  • Dışkılama sırasında ağrı veya yanmadır.

Hemoroid Türleri Nelerdir?

Hemoroid, yerleşim yerine göre dış ve iç hemoroid olmak üzere ikiye ayrılmaktadır:

Dış Hemoroid

Anüsün dış çevresinde görülen ve burada bulunan yoğun sinirler nedeniyle hastalar tarafından ağrı hissedilen ve gözle görülen hemoroid türü eksternal ya da dış hemoroid olarak adlandırılır. Ağrı, kaşıntı ve kanama gibi belirtilerin görüldüğü dış hemoroid semptomların şiddetine göre tedavi edilmektedir. Kanama ve ağrıların düşük seviyede olduğu vakalarda yaşam tarzında yapılan değişiklikler basurun kendiliğinden geçmesini sağlamaktadır. Bu dönemde kabızlık yaşamamaya dikkat edilmelidir.

İç Hemoroid

İç hemoroidler sarkma miktarına göre 1 ile 4 arasında derecelendirilir.

1.Derece: Çok yoğun olmayan kanamalar görülen bu evrede dokular dışkılama sırasında anüs içinde hareket halinde olsa da eski haline dönmektedir.

2. Derece: Bu evrede dokular hastaların dışkılama sırasında ıkınması nedeniyle dışarı çıkmakta fakat dışkılama sonrasında içeri girmektedir. Hastalarda, küçük kanamalar ve dışkılama sonrası hafif ağrı gibi belirtiler görülmektedir.

3.Derece: Dışkılama sırasında anüs dışına çıkan doku dışkılama sonrasında elle müdahale olmadığı sürece içeri girmemektedir. Kanama ve kaşıntıların yanı sıra memelerin dışarıda kalması sonucunda ıslaklıklar da görülmektedir.

4.Derece: Basurun makattan dışarı sarktığı evre olan 4. Derece de hemoroid memesi, genellikle büyük ve ıslaktır. Dışkılama sonrasında kişi tam olarak temizlenemez. Buna bağlı olarak kişi sıklıkla iç çamaşırında lekelenmeler görür. Oturma esnasında ağrı oluşabilir.

Hemoroid Tedavisi

Hemoroid tedavisinde öncelik hazım sorununu çözmektir. Sürekli meydana gelen kabızlık veya ishal  sorunu hemoroidin oluşmasına ve büyümesine neden olur. Hekim tarafından kesin bir tanı konmadan, hastanın herhangi bir tedavi uygulaması doğru değildir. Hemoroid evrelerinden 1.ve 2. evrede semptomların azalması için kremler ve ilaçlar kullanılabilir.

Aşırı ağrı esnasında yaklaşık 20-25 dakika kadar sıcak su oturma banyosu da geçici bir çözüm olabilir. Hemoroid tedavi yöntemlerinden biri de skleroterapidir. Anestezi olmadan, hemoroidal dokuya enjeksiyon yardımıyla bazı kimyasal maddeler enjekte edilir. Bu yöntem ile anüs dışındaki sarkma ve ağrı giderilmeye çalışılır.

Hemoroidal dokuyu boğma ve çürümeye bırakma yöntemi de hemoroid tedavi yöntemlerinden biridir. Tıbbi lastik yardımıyla anüs dışına çıkan doku, lastik yardımıyla boğulur. Bir müddet sonra anüs dışındaki bu doku çürür ve tedavi gerçekleşmiş olur.

Hemoroid ameliyatı da hastalığın tedavisinde önemli rol oynar. Özellikle 3. ve 4. evredeki hastalarda ameliyat gerekir. Genel anestezi ile birlikte yapılan cerrahi bir işlemdir.

Sıcak su oturma banyosu ve sıcak duş: 

Oturma banyoları anal bölge hastalıklarının tedavisinde ve ameliyatları sonrasında yaraların iyileşmesinde kullanılan geleneksel tedavi yöntemlerden birisidir. Sıcak ve soğuk oturma banyosu şeklinde uygulanabilmektedir. Ancak soğuk su anal kaslarda spazma neden olduğu için genellikle sıcak su uygulamaları tercih edilmektedir. Sıcak su uygulamasının anal bölgedeki rahatsızlığı giderdiği, yara bölgesine kan akımını arttırarak anal kapağın spazmını azaltarak rahatlama sağladığı ve yara iyileşmesini desteklediği bildirilmiştir. Bu etkinin makat bölgesinde ki Isı değişiklikleri ile uyarılan hücrelerin sıcak su ile temas etmesiyle birlikte rahatlama sağlanır.

Oturma banyosu sadece sıcak su ile yapılabildiği gibi su içerisine antiseptik solüsyon ve bazı ilaçların eklenmesiyle suya daldırma veya anal bölge duş banyosu şeklinde yapılabilmektedir.

Lazerle Hemoroid Tedavisi

Lazerle hemoroid tedavisi hemoroidin her evresinde yapılabilir. 1. ve 2. evrelerde oluşan hemoroid memesinin büyüyüp şişmemesine yardımcı olur. 3. ve 4. evre hemoroidlerde ise hemoroid memesini kesmek için kullanılır. Lazerle hemoroid tedavisinde kullanılan lazer, yaklaşık olarak 90 derecelik ısı taşır. Hemoroidal dokuya, lazer dokundurulduğunda dokuda erimesi gerçekleşir. Ortalama 10-20 dakika sürer. Hastaya lokal anestezi ya da sedasyon (geçici süre uyutma) uygulanır.

Hemoroidal dokuya ortalama 3-5 mm arası derinlik ve 6-9 mm arası genişlikte hasar verilir. Hasar verilen doku büzüşerek, toplanmış damarların hacmini küçültür. Kısa zaman sonra hasarlı doku yerini daha sağlıklı ve yeni bir dokuya bırakarak sorunu ortadan kaldırır. Ortalama 3-4 haftada ölü doku tamamen kaybolur.  Hastalar, tedavi esnasında çok az ağrı hisseder. Hissedilen bu ağrı geçici bir süredir. Çok kısa bir zaman sonra hasta, gündelik yaşantısına rahatlıkla döner. Anüs bölgesindeki kaslarda cerrahi işlem yapılmadığı için hastada gaz ve dışkı tutamama sorunu olmaz. Tedaviden sonra herhangi bir pansuman gerekmez ve hastalığın tekrar etmesi çok düşük bir olasılıktır

Hemoroid Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Hemoroid ameliyatı öncesinde Asprin ve Plavix gibi kan sulandırıcı ilaçların en az bir hafta önceden kesilmesi gerekmektedir. Ameliyattan bir gece önce ise su ve gıda tüketimi yapılmamaktadır. Bununla birlikte çoğu hemoroid operasyonundan önce hastalara bağırsakların boşaltılmasını sağlayan müshil etkili ilaçlar verilmekte ya da lavman uygulamaktadır.

I. ve II. evre hemoroidlerde genellikle hemoroid ameliyatı tercih edilmezken belirtilerin şiddetli olduğu III. ve IV. evre hemoroidde cerrahi operasyon uygulanmaktadır.

 Açık ameliyatta bistüri ile genişleyen doku çıkarılır ve bu bölge açık bırakılırken kapalı operasyonda bu bölge sağlıklı dokularla kapatılmaktadır. Bu operasyonlar genel anestezi altında yapılmaktadır.

Anüsten sarkan hemoroid memesinin sinir uçlarının yoğun olmadığı bir bölgede kesilmesi ve bu bölgenin normal haline getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu yöntem II., III. ve IV. evre hastalar için ideal yöntemlerden biridir.

Hemoroid Ameliyatı Sonrası

Operasyonlar sonrasında belirtilerin tekrarlamaması içinse hemoroid ameliyatı sonrası beslenme şekline ve hijyen koşullarına dikkat etmek gerekmektedir. Uzman doktorun önerilerine göre ilk birkaç gün sindirimi kolay posasız besinler tüketilmelidir. Bu dönemin ardından ise lif oranı yüksek gıdalar alınabilmektedir.

Hemoroidin Tekrarlanması Nasıl Engellenebilir?

Sağlıklı beslenimlemi ve öğün atlatılmamalı

Sebze ve meyve ağırlıklı beslenilmeli, dışkınızı yumuşatın ve zarar vermeden çıkmasını sağlayın.

Acılı, baharatlı gıdalar, domates ve turşu tüketiminden uzak durulması gerekmektedir.

Günde bir kez sabahları dışkılama, tam boşaltma yapmaya çalışın. Mümkünse kahvaltıdan yarım saat sonra tuvalete gidip ihtiyacınızı ıkınmadan giderin ve 5 dakikadan fazla tuvalette kalmamaya dikkat edin.

Tuvalet sonrası makat ağzına yapılacak olan sıcak duş uygulaması  bu bölgede ki ödemin azalmasına neden olacak hastanın şikayetinin azalmasını sağlayacaktır.

Spor, özellikle karın ve pelvik kaslarını çalıştıran pilates yapın. Halter, ağırlık kaldırma, bisiklet, spinning gibi sporlar sıkıntınızı arttırabileceği için dikkatli olmanız tavsiye edilir.

Uzun süreli oturarak ya da ayakta durarak çalışıyorsanız iki saatte bir 10 dakikalık bir mola ile dinlenin.

Yayınlanma Tarihi: 16 Şubat 2021
Güncellenme Tarihi: 16 Şubat 2021