Çocuklarda Makat Darlığı
Çocuklarda Makat Darlığı

Bu içerik Prof. Dr. Halil Tuğtepe tarafından bilimsel makaleler referans alınarak oluşturulmuş ve onaylanmıştır.

Çocuklarda Makat Darlığı

Emine Yağcıoğlu

Danışmanımızdan ücretsiz bilgi almak ister misiniz?

İletişime Geç

Çocuklarda Makat Darlığı Nedir?

Sindirim sisteminin son kısmı anüstür. Anüs aslında halka şeklinde bir kas grubudur. Anüsün hemen içerisindeki düz bağırsakta biriken dışkının basıncı belli bir dereceye ulaşınca düz bağırsak kasılır, anüs gevşer ve dışkılama görülür. Makat darlığı anüsün gevşeyememesi durumudur.

Makat darlığı, anüs kapatıcı kasların en içte bulunan sfinkter denen halkasının sert ve sıkı olmasına denir. İç basınç çok yüksek değerlere çıkınca az miktarda gazla beraber dışkı atılır ama basıncın düşmesiyle beraber anüs hemen sıkışmaktadır.

Bebek, kakasının tamamını yapamadığı ve gazını da tam olarak çıkaramadığı için rahatlayamamaktadır ve bu durum bebeklerde huysuzluğa ve ağrıya sebep olabilmektedir. Makat darlığı vakalarında bebeğin sık sık ama az az kaka yaptığı, gazının beklenenden şiddetli olduğu, hatta bazı bebeklerde kakanın fışkırır gibi gürültülü olarak çıktığı görülmektedir. Bu vakalarda birçok aileyi ve hatta hekimi yanıltan durum, bebeğin kabızlığının olmamasıdır.

Bebek bu yaşta sadece anne sütü veya mama aldığı için kaka kıvamı cıvık olduğundan kakayı zorlanarak da olsa sık sık yapar, bu da doktora ve aileye vakanın kabızlık vakası olmadığını kanıtlamaktadır.

Makat darlığı tek başına gaz sancısı sebebi değil gaz sancısının daha ağır olmasına neden olan ağrılı bir durumdur. Bu bebeklerde gaz sancısı tablosu diğerlerinden daha erken (3 haftalıktan çok önce) başlar ve daha şiddetli olur.

Makat darlığının sebebi anal sfinkter halkasının sert ve sıkı olması durumudur. Bebeklerde rektum içi basınç ve ıkınma çok yüksek değerlere çıkınca az miktar bir gazla dışkı atılır. Karın içerisinde basınç azaldığı anda anüs hemen büzüşür, bebek yeteri basıncı uygulayamadığı için de kakasını yapamaz ve rahatlayamaz. Bebekte çok şiddetli gaz sancıları oluşur. Az miktarda kaka yapsa da sürekli ağlar.

Anal darlıklar doğumsal nedenlerle olabilir. Bunlar doğuştan anüsün olmayışı veya anüsün yetersiz olması şeklinde görülebilir. Bebek kakasını güçlükle yapar. Bu durumda cerrahi müdahale veya dilatasyon gerekir.

Bebeğiniz ya da çocuğunuzda makat darlığı sorunu şüphesi taşıyorsa Prof. Dr. Halil Tuğtepe'den randevu alarak bilgi alabilirsiniz. Muayene ücreti için aşağıdaki formu doldurunuz. 

Fiyatlar Prof. Dr. Halil Tuğtepe tarafından kişiye özel verilmektedir. Fiyat belirlenirken birçok unsur gözetilerek verilmektedir. Fiyat talebinde bulunmak için aşağıdaki formu doldurunuz.

Çocuklarda Makat Darlığı Nedenleri Nelerdir?

Bebeklerde;

  • Bebeklik döneminde kullanılan demir eksikliği takviyeleri,
  • Süt emme döneminde annenin kabız olma durumu,
  • Gıda geçişleri döneminde besinlerin değiştirilmesi, alışık olunan mamanın değiştirilmesi,
  • Anne sütünden sıradan süte geçiş aşamasında bebeğin çok miktarda süt tüketilmesi,
  • Bebeklerin diş çıkarma ve emekleme döneminde olması gerekenden yanlış beslenmesi.

Çocuklarda;

  • Lifli ve sulu gıdalar yerine ağırlıklı olarak katı gıdalarla beslenilmesi,
  • Yetersiz su tüketimi,
  • Düzensiz ve hazır gıdalarla beslenilmesi,
  • Tuvaletin tutulması,
  • Ağrı sebebiyle dışkılamayı ertelemek ve bunu alışkanlık haline getirmek,
  • Tiroit hormonunun az salgılanması,
  • Bağırsak genişliği ve bağırsak yavaşlığı,
  • Kalın bağırsakta sinir sisteminin iyi gelişmemesi durumu,
  • Anüsün olması gereken konumda olmayarak daha aşağıda yer alması
  • Kullanılan ilaçların yan etkileri,
  • Bireyi strese sokacak ve kasların kasılmasına sebep olacak durumlar makat darlığına sebep olabilmektedir.

Makat Darlığı Belirtileri Nelerdir?

  • Dışkılamada zorlanma ve ağrı,
  • Birkaç gün tuvalete çıkılamama,
  • Dışkılamada dışkının katı ve sert olması,
  • Makattan kan gelmesi,
  • Karında ağrı ve şişlik,
  • Anüsten gelen sıvı, sızıntı dışkı,
  • İdrar kaçırılması,
  • İştah azlığı,
  • Dışkılama yapılamaması,
  • Sık ishal atakları,
  • Sık görülen idrar yolu enfeksiyonları,
  • Dışkı kaçırılması gibi durumlarında doktora danışılması önem arz etmektedir.

Bebeklerde Makat Darlığı Tanısı Nasıl Koyulur? 

Bebeklerde makat darlığı tanısı klinik bulgular ve fizik muayene ile yapılmaktadır. Bebeğin anüsü dikkatlice gözlenerek darlık olup olmadığı sonucuna varılmalıdır. Kesin tanı için anüs parmakla muayene edilmektedir.

Parmakla muayene işlemine rektal tuşe denilmektedir. Hastalık, anal halkanın doktorun parmağını sıkma derecesine göre hafif, orta veya ağır olarak ayrılır. Anal darlıkta çok ciddi ağlama krizleri, karında kurbağa karnı olarak adlandırılan bir çeşit şişkinlik oluşmaktadır.

Makat darlığı tedavisinde tedaviyi yöneten doktorun deneyimi ve tecrübeleri oldukça önemlidir. Hiç anal muayene yapmamış, bu konuyu tam bilmeyen bir doktor yanılabilmektedir. Makat darlığı muayenesi bazı doktorlarca hegar bujisi ile yapılabilmektedir.

Ancak makat kaslarının sıkılığını buji ile anlamak pek de mümkün olmayabilmektedir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da süt çocuklarının yalancı kabızlığı sık görülen ve tedavi gerekmeyen bir durumdur. Yalancı kabızlık durumuyla karşılaşıldığında çocuk cerrahisi muayenesi istenmesi anal darlığın ekarte edilmesi için önemlidir. Çünkü bu durumlarda anal darlık sıklığı fazladır.

Bebeklerde Makat Darlığı Tedavisi

Hafif darlık vakalarında tedavi gerekmeyebilmektedir. Bebek bu vakalarda iyice gözlenmelidir. Zamanla sıkıntının devam edip etmediği yakından gözlenip gerekirse 2 hafta sonra makat muayenesinin tekrarı gerekebilmektedir.

Orta ve ağır derecede darlıkların tedavisinde ise makat kanalını genişletecek ve anal sfinkteri gevşetecek esnetme/genişletme (dilatasyon) işlemi gerekir. Tedaviye ilk olarak dışkı yumuşatıcı beslenme ile başlanmaktadır. Hastalarda sıvı alımının artırılması tavsiye edilebilmektedir.

Posa bırakan ve bol lifli gıdalar tercih edilmelidir. Bol sıvı salata ve meyve tüketilmesi önerilmektedir. Ağrıyı azaltmak için lokal anestezik kremler önerilir. Günlük sıvı alımı artırılmalıdır. Bu aynı zamanda dışkıyı yumuşak tutmanın bir yoludur. Ayrıca lifli besinlerden zengin bir diyet uygulanmalıdır. Meyve, sebze alımına önem verilmelidir.

 

Yayınlanma Tarihi: 26 Aralık 2020
Güncellenme Tarihi: 16 Nisan 2021

Uzmana Sorunuzu Sorun

Lütfen içeriği değerlendirin. Rehberimizden ne derece memnun kaldınız?